مذاکرات ایران و آمریکا در استانبول؛ چه کشورهایی پای میز گفت‌وگو می‌آیند؟

مذاکرات ایران و آمریکا در استانبول؛ چه کشورهایی پای میز گفت‌وگو می‌آیند؟

هم‌زمان با افزایش گمانه‌زنی‌ها درباره ازسرگیری گفت‌وگوهای ایران و آمریکا، رسانه‌های بین‌المللی از احتمال برگزاری نشستی مهم در استانبول خبر می‌دهند؛ نشستی که گفته می‌شود علاوه بر تهران و واشنگتن، چند کشور تأثیرگذار منطقه نیز به‌عنوان ناظر یا بازیگر مکمل در آن حضور خواهند داشت.

بیشتر بخوانید: ترامپ تشکر می‌کند از ایران! عملیات فریب یا عقب‌نشینی؟


استانبول؛ میزبان یک گفت‌وگوی حساس

به نوشته رسانه‌های ترکیه، روز جمعه کاخ دلما‌باغچه استانبول می‌تواند میزبان مذاکرات ایران و آمریکا باشد. طبق این گزارش‌ها، عباس عراقچی وزیر امور خارجه ایران و استیو ویتکاف نماینده دولت آمریکا در این نشست حضور خواهند داشت. همچنین هاکان فیدان وزیر خارجه ترکیه نیز در مذاکرات شرکت می‌کند و گفته می‌شود این گفت‌وگوها با نقش‌آفرینی مستقیم رجب طیب اردوغان رئیس‌جمهور ترکیه آغاز خواهد شد.


چه کشورهایی دعوت شده‌اند؟

روزنامه آمریکایی وال‌استریت ژورنال مدعی شده است که وزرای امور خارجه چند کشور منطقه برای پیوستن به این مذاکرات دعوت شده‌اند. بر اساس ادعای این روزنامه، کشورهای زیر در فهرست دعوت‌شدگان قرار دارند:

  • عربستان سعودی
  • قطر
  • امارات متحده عربی
  • مصر
  • پاکستان
  • عمان

این روزنامه تأکید می‌کند که هدف از حضور این کشورها، تقویت مسیر گفت‌وگو و کمک به کاهش تنش میان تهران و واشنگتن است.


روایت رویترز؛ اولویت جلوگیری از درگیری

خبرگزاری رویترز نیز در گزارشی جداگانه اعلام کرده است که اولویت اصلی مذاکرات احتمالی ایران و آمریکا در استانبول، جلوگیری از هرگونه درگیری و مهار تنش‌ها میان دو طرف خواهد بود.

به گفته یک مقام منطقه‌ای آگاه، علاوه بر ایران و آمریکا، گروهی از کشورهای منطقه‌ای برای شرکت در این گفت‌وگوها در سطح وزیران امور خارجه دعوت شده‌اند. این مقام نام کشورهایی چون پاکستان، عربستان سعودی، قطر، مصر، عمان و امارات متحده عربی را در میان دعوت‌شدگان ذکر کرده است.

به گفته این منبع، اگرچه هنوز چارچوب و قالب دقیق نشست‌ها نهایی نشده، اما «نشست اصلی» قرار است روز جمعه برگزار شود و آغاز گفت‌وگوها برای جلوگیری از تشدید تنش‌ها اهمیت کلیدی دارد.


تأیید پاکستان و نقش ترکیه

روزنامه «داوون» به نقل از طاهر اندرابی سخنگوی وزارت امور خارجه پاکستان گزارش داده است که اسلام‌آباد دعوت‌نامه رسمی برای شرکت در مذاکرات آتی ایران و آمریکا دریافت کرده است.

در همین حال، وب‌سایت اکسیوس نوشته است که مقام‌های آمریکایی نسبت به تمایل ایران برای پذیرش شرایط مدنظر دولت ترامپ تردید دارند. به گزارش این رسانه، وزیر امور خارجه ترکیه بوده که از چند کشور عربی دعوت کرده تا به‌عنوان ناظر در نشست ایران و آمریکا حضور داشته باشند.


هنوز همه‌چیز قطعی نیست

روزنامه قطری العربی الجدید به نقل از یک منبع آگاه ایرانی گزارش داده است که گفت‌وگوها درباره زمان و مکان دقیق مذاکرات همچنان ادامه دارد و هنوز تصمیم نهایی اتخاذ نشده است. با این حال، این منبع تأکید کرده که ترکیه تا این لحظه محتمل‌ترین گزینه برای میزبانی این گفت‌وگوهاست.


تضمین امنیت؛ شرط تهران

وال‌استریت ژورنال همچنین به نقل از منابع خود نوشته است که مسعود پزشکیان در گفت‌وگوی اخیر خود با رئیس‌جمهور مصر تأکید کرده که ایران از آمریکا تضمین امنیتی می‌خواهد؛ به‌ویژه این تضمین که در طول هرگونه مذاکره، ایران هدف حمله قرار نگیرد.

بر اساس این گزارش، پزشکیان و رئیس‌جمهور مصر درباره طرحی گسترده گفت‌وگو کرده‌اند که توسط عمان و قطر تهیه شده و الگوبرداری آن از برنامه‌هایی برای حل بحران‌های غزه و اوکراین صورت گرفته است.


محتوای طرح پیشنهادی چیست؟

به گفته منابع آگاه، این طرح شامل:

  • مدیریت برنامه غنی‌سازی اورانیوم
  • ارائه مشوق‌های اقتصادی
  • تعهدات امنیتی متقابل

است. با این حال، هنوز مشخص نیست که آمریکا چه نقشی در تدوین این طرح داشته یا اساساً تمایلی به پذیرش آن نشان می‌دهد یا نه.


مذاکرات دو مسیره؟

وال‌استریت ژورنال همچنین مدعی شده است که چارچوب مذاکرات پیش رو احتمالاً به دو مسیر جداگانه تقسیم خواهد شد:

  1. مسیر اول: متمرکز صرف بر برنامه هسته‌ای ایران
  2. مسیر دوم: شامل موضوعات گسترده‌تر مانند برنامه موشکی و حمایت از گروه‌های نیابتی

تحلیلگران معتقدند این مدل می‌تواند راه را برای گفت‌وگوهای مستقیم‌تر هموار کند. بر این اساس، احتمال دارد استیو ویتکاف و جرد کوشنر مستقیماً وارد مسیر هسته‌ای شوند و ترکیه نقش میزبان یا میانجی را ایفا کند.

لورنس نورمن خبرنگار وال‌استریت ژورنال در این باره می‌گوید:

«این فرمت به آمریکا اجازه می‌دهد خیلی سریع تشخیص دهد که آیا تهران با پیشنهادی جدی به میز مذاکره آمده است یا خیر.»


واکنش روسیه و موضع ایران

در همین حال، سرگئی ریابکوف معاون وزیر خارجه روسیه اعلام کرده است که دولت ترامپ پیام‌هایی به تهران ارسال می‌کند مبنی بر وجود فرصتی برای توافق، اما به گفته او، آنچه پیشنهاد می‌شود «بیشتر شبیه یک اولتیماتوم است».

از سوی دیگر، علی شمخانی مشاور سیاسی رهبر انقلاب در گفت‌وگو با شبکه «المیادین» تأکید کرده است:

«مذاکره فقط با آمریکا و فقط درباره موضوع هسته‌ای است؛ موضوعی که امکان دستیابی به توافق در آن وجود دارد.»

شمخانی افزوده است که مذاکرات ابتدا غیرمستقیم خواهد بود و در صورت رسیدن به تفاهم سریع، امکان تبدیل آن به گفت‌وگوی مستقیم، آن هم صرفاً در پرونده هسته‌ای، وجود دارد.


نقش پررنگ اردوغان

به نوشته یورونیوز، هم‌زمان با فراهم شدن مقدمات این گفت‌وگوها، نقش رجب طیب اردوغان بیش از پیش برجسته شده است. رئیس‌جمهور ترکیه در تلاش است تا یک تماس تلفنی سه‌جانبه میان خود، دونالد ترامپ و مسعود پزشکیان برقرار کند؛ تلاشی که می‌تواند موقعیت ترکیه را به‌عنوان بازیگر میانجی در این پرونده تقویت کند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *