یکشنبه ۳ خرداد ۱۴۰۵
روسیه مسیر تازه سیاست خارجی واشنگتن را فرصتی برای کاهش تنش میبیند
کویرنیوز – سرویس بینالملل
سند تازهی استراتژی امنیت ملی ایالات متحده در دورهی ریاستجمهوری دونالد ترامپ، واکنش مثبت و نادری از سوی مسکو را بهدنبال داشته است. در حالی که روابط روسیه و آمریکا طی سالهای اخیر در سایهی جنگ اوکراین و تحریمهای گسترده تیره شده، کرملین اکنون از رویکرد جدید واشنگتن استقبال محتاطانه کرده است؛ زیرا برخی از مفاد این سند، از جمله «پایان گسترش دائمی ناتو»، با دیدگاههای روسیه همسو بهنظر میرسد.
سند ۳۳ صفحهای امنیت ملی که از سوی کاخ سفید منتشر شده، بیانیه رسمی اولویتهای جهانی ایالات متحده در دورهی جدید است. در این راهبرد، ترامپ تأکید کرده که آمریکا باید حضور نظامی خود در نیمکره غربی را حفظ کند تا با مهاجرت غیرقانونی، قاچاق مواد مخدر و تقویت قدرتهای رقیب در منطقه مقابله نماید.
در بخشهایی از سند، اروپا در معرض آنچه واشنگتن «محو تمدنی» مینامد، توصیف شده و پایان جنگ اوکراین بهعنوان «منافع اساسی ملی آمریکا» معرفی شده است.
همچنین راهبرد جدید وعده میدهد که واشنگتن برای بازگرداندن «ثبات راهبردی» در روابط با مسکو تلاش کند.
دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، در واکنش به انتشار این سند گفت:
«بسیاری از موارد مطرحشده در این راهبرد با دیدگاههای ما منطبق است.»
او از بخشهایی که با گسترش ناتو مخالفت میکند، بهعنوان نشانهای امیدبخش نام برد، اما همزمان هشدار داد که موضع «دولت پنهان» آمریکا ــ اصطلاحی که ترامپ برای توصیف مخالفان در بروکراسی واشنگتن به کار میبرد ــ ممکن است با این سیاستها همخوان نباشد.
پسکوف افزود که «واقعیت قدرت در واشنگتن» همچنان میتواند مانع اجرای رویکردهای اعلامی ترامپ شود.
این مواضع یادآور تضادهای تاریخی دو کشور در دوران جنگ سرد است؛ زمانی که مسکو، ایالات متحده را «امپراتوری سرمایهداری فاسد و محکوم به سقوط» میدانست و در مقابل، رونالد ریگان در سال ۱۹۸۳ شوروی را «امپراتوری شرارت» خواند.
با فروپاشی شوروی، امید روسیه برای شراکت با غرب با گسترش ناتو در دهه ۹۰ میلادی نقش بر آب شد.
در دوران ولادیمیر پوتین، تنشها به اوج رسید و با بحران اوکراین، به نقطهی بحرانی رسیده است.
از زمان الحاق کریمه در سال ۲۰۱۴ و حملهی روسیه در ۲۰۲۲، همهی راهبردهای امنیتی واشنگتن، روسیه را تهدیدی برای نظم جهانی دانستهاند.
اما در سند جدید ترامپ، نشانههایی از تغییر رویکرد به گفتوگو و تعامل دیده میشود.
این سند همزمان با تلاشهای تازهی کاخ سفید برای میانجیگری در جنگ روسیه و اوکراین منتشر شده است.
ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهوری اوکراین، برای نشست چهارجانبه با رهبران بریتانیا، فرانسه و آلمان راهی لندن شده است.
گزارشها از تماس تلفنی «سخت و طولانی» بین هیئت اوکراینی و مقامهای آمریکایی خبر میدهند؛ تماسهایی پس از دیدار نیابتاً نزدیکان ترامپ از مسکو.
منابع کییف میگویند زلنسکی نگران است که واشنگتن در توافق صلح، خواستار واگذاری بخشی از اراضی اوکراین شود.
زمستان سخت در پیش است؛ روسیه دوباره زیرساختهای انرژی اوکراین را هدف قرار داده و میلیونها نفر را در سرما بدون برق و آب گذاشته است.
در داخل، زلنسکی با رسوایی فساد گسترده روبهرو شده که به استعفای رئیس دفتر قدرتمندش، آندری یرماک، منجر شده است.
تحلیلگران میگویند این ضعف داخلی میتواند موضع کییف را در مذاکرات آینده تضعیف کند.
در بخش دیگری از سند، ترامپ منطقهی هند–آرام (Indo-Pacific) را «میدان نبرد اقتصادی و ژئوپلیتیکی کلیدی» معرفی میکند و هشدار میدهد که باید از درگیری احتمالی میان چین و تایوان جلوگیری شود.
همزمان، روسیه که زیر فشار تحریمهای غرب منزوی شده، روابط سیاسی و اقتصادی خود با پکن را عمیقتر میکند.
ترامپ در گفتوگویی با فاکسنیوز در ماه مارس گفته بود:
«اولین درس تاریخ این است که نباید اجازه دهید روسیه و چین متحد شوند.»
کارشناسان معتقدند سند جدید، نشانهی تلاش ترامپ برای بازسازی نظم جهانی پس از جنگ جهانی دوم از دریچه شعار «اول آمریکا» است؛ نظمی که محور آن، بازچینش اتحادهای جهانی بر مبنای منافع ملی واشنگتن است.
راهبرد جدید بر دفاع از «هویت غربی اروپا» و جلوگیری از «محو تمدنی» تأکید دارد؛ تعبیری که تحلیلگران آن را همسو با گفتمان راست افراطی در اروپا و ایالات متحده میدانند.
در نگاه ترامپ، حفظ انحصار فرهنگی غرب بخشی از امنیت ملی است؛ موضوعی که نگرانی بروکسل و پاریس را نیز برانگیخته است.
پسکوف در گفتوگو با خبرگزاری تاس گفت:
«درخواست آمریکا برای گفتوگو درباره مسائل مربوط به ثبات راهبردی، رویکرد مثبت و متفاوتی است.»
به باور تحلیلگران روس، این سند نشان میدهد واشنگتن به جای خصومت مستقیم، به سمت مدیریت روابط با مسکو در چارچوب رقابت با چین حرکت میکند.
اما در نهایت، تضاد منافع جهانی پابرجاست.
روسیه همچنان کشور منزویِ زیر تحریم است و آمریکا به دنبال حفظ نفوذ اقتصادیش در آسیا و اروپا.
استقبال کرملین از سند امنیت ملی ترامپ، بیش از آنکه نشانهی گرم شدن روابط باشد، بازتابی از رویکرد عملگرایانهی روسیه در شرایط بحران اوکراین است.
واقعیت میگوید مسیر صلح هنوز مبهم است — اما برای مسکو، حتی یک جمله در سند رسمی واشنگتن که از توقف گسترش ناتو خبر دهد، ارزش نمادین فراوانی دارد.
تمام حقوق برای پایگاه خبری کویر نیوز محفوظ می باشد کپی برداری از مطالب با ذکر منبع بلامانع می باشد.
کویرنیوز