یکشنبه ۳ خرداد ۱۴۰۵
با ورود محمد بنسلمان ولیعهد عربستان به واشنگتن در ۱۸ نوامبر، مذاکرات او با دولت دونالد ترامپ از چارچوبهای معمول دیپلماتیک فراتر رفت. محور گفتوگوها دیگر تنها امنیت انرژی یا پرونده ایران نبود، بلکه بر یک موضوع روشن متمرکز شد:
درخواست رسمی عربستان برای خرید ۴۸ فروند جنگنده اف‑۳۵ لایتنینگ II از آمریکا.
این خرید، تنها یک معامله نظامی نیست؛ بلکه آزمونی تعیینکننده برای آیندهی روابط راهبردی دو کشور است. ریاض بهدنبال گذار از مدل سنتی «نفت در برابر امنیت» به مرحلهای تازه از شراکت فناورانه و بازدارندگی متقابل است — مدلی که نیازمند اعتماد و دسترسی به پیشرفتهترین تسلیحات آمریکایی است.
در پسِ این درخواست، معادلهای پیچیده در سیاست خارجی آمریکا شکل گرفته است. تصمیم برای فروش اف‑۳۵ به عربستان، واشنگتن را میان دو اصل دیرپای گرفتار کرده:
✅ تقویت شرکای منطقهای برای مهار ایران
❌ حفظ برتری کیفی نظامی اسرائیل
بهعبارت دیگر، اگر واشنگتن این معامله را بپذیرد، مجبور است در برابر مخالفتهای داخلی و فشار اسرائیل برای دریافت بسته جبرانی بسیار پیشرفتهتر مقاومت کند؛ اقدامی که بهطور مستقیم خطر آغاز یک رقابت تسلیحاتی تازه در خاورمیانه را دارد.
اما در صورت مخالفت، آمریکا ممکن است شراکت استراتژیک چنددههایاش با ریاض را به رقبای جهانی واگذار کند و از نفوذ ژئوپولیتیک خود در شبهجزیره عربستان بکاهد.
در چارچوب برنامه چشمانداز ۲۰۳۰، عربستان بهدنبال تبدیل نیروی هوایی خود از ساختاری دفاعی به بازدارندگی فناورانه و شبکهمحور است. اف‑۳۵ در این راه نقشی نمادین ندارد، بلکه «ستون فقرات» دکترین جدید نظامی پادشاهی تلقی میشود.
قابلیتهای پنهانکارانه (Stealth) و سامانه ادغام حسگرها در اف‑۳۵، برای مقابله با هانترهای موشکی و پهپادی ایران ضروری ارزیابی میشود.
بهویژه که عربستان پیشتر با امضای قرارداد تسلیحاتی ۱۴۲ میلیارد دلاری با آمریکا، نشان داده آماده سرمایهگذاری سنگین برای تحقق «بازدارندگی پایدار» در برابر تهران است.
بنسلمان در این زمینه تصریح کرده است:
«اگر قرار است اتحاد با ایالات متحده وارد عصر جدید شود، نمیتوان آن را با تجهیزات نسل پیشین تضمین کرد.»
پادشاهی سعودی بهخوبی میداند که هر تردید واشنگتن در فروش اف‑۳۵ میتواند به گرایش ریاض به سمت تأمینکنندگان غیرآمریکایی منجر شود:
این مسیرها اگرچه به لحاظ سیاسی پرریسکاند، اما میتوانند آمریکا را از یک بازار دفاعی چندده میلیاردی محروم کنند. در عین حال، چنین چرخشی ریاض را از تحت ساختار امنیتی واشنگتن خارج و به جمع قدرتهای مستقلتر نظامی منطقه نزدیک خواهد کرد.
هر دو مسیر، آمریکا را با یک پرسش کلیدی مواجه میسازد:
کدامیک خسارت بزرگتری دارد — از دست دادن شریک استراتژیک عرب یا زیر سؤال رفتن دکترین حمایت ویژه از اسرائیل؟
آنچه امروز در اتاقهای مذاکره میان واشنگتن و ریاض جریان دارد، بیش از یک معامله نظامی است؛ این گفتوگو تعیین میکند در نظم آینده خاورمیانه، مهار ایران از طریق اتحادهای فناورانه شکل میگیرد یا همچنان بر پایه موازنههای سنتی و محدود گذشته.
پرسش نهایی این نیست که عربستان به اف‑۳۵ دست خواهد یافت یا نه — پرسش واقعی این است که چه کسی شریک او در این مسیر خواهد بود؟
اگر آمریکا عقبنشینی کند، ممکن است شاهد تولد یک معادله دفاعی مستقل در جهان عرب باشیم؛ معادلهای که موازنه قدرت در برابر ایران را د کاملاً تازه طراحی میکند.یکند.
تمام حقوق برای پایگاه خبری کویر نیوز محفوظ می باشد کپی برداری از مطالب با ذکر منبع بلامانع می باشد.
کویرنیوز